-A A +A

Mülakat Süreci

Mülakat, şirket yöneticileri ve/veya işe alım uzmanı (şirketin kendi bünyesindeki veya aracı kuruluşun bünyesinde çalışan) ile başvuran adayın bir oturumda birbirlerini daha iyi tanımak için bir araya gelmesidir. Yapılan ilk mülakat, adayın şirket kültürüne uyumunu irdeleme amaçlıdır. Bu aşamada adayın mülakatta kullandığı dil çok önemlidir ve sürecin olumlu sonuçlanabilmesi için şirketin/kurumun değerleri ve aradığı yetkinlikleri ile paralellik gösteriyor olması gerekir.

Mülakat aynı zamanda başvuran adayın şirket ile ilgili fikir edinmesini de sağlar. Örneğin;

  • Şirketin çalışma anlayışı,
  • İş Tanımı ve öncelikler,
  • Çalışma Ortamı,
  • İnsan Kaynakları Uygulamaları,
  • Şirketin kurumsallığı.

Mülakat süreciyle ilgili ODTÜ Kütüphane'sinden ulaşabileceğiniz önerilen kaynak listesi

I. Mülakat İçeriği:

Mülakatın içeriğini belirleyecek konular:

  • Adayın geçmişi
  • Kişiliği/davranış tarzları
  • Bilgi birikimi 
  • Becerileri 
  • Akademik başarıları ve kariyer hedefleri

II. Mülakat süresi

Seçilen mülakat çeşidine, başvuran aday sayısına ve şirketin işe alım sürecinin yapısına bağlı olarak değişebilir.

III. Mülakat Çeşitleri

a. Yetkinlik Bazlı - Davranış Odaklı Mülakatlar

Profesyonel hayatta yetkinlik, çalışanların başarılı olmalarını, fark yaratmalarını yani yüksek performansı yakalayabilmeleri için gerekli olan ya da zaman içinde kazanmaları gereken davranış alanları olarak da anlaşılabilir. Yetkinlik Bazlı – Davranış Odaklı Mülakatlar, adayın başarı potansiyelini belirlemek amacıyla deneyimlerinin davranışa yansıyan kısmına odaklanır.

  • Gelecekteki performansın göstergesi olarak geçmişte benzer ortamlarda gösterilen performans irdelenir,
  • İşe alım kararlarında yaşanmış, somut örnekleri ortaya çıkarır,
  • Detaylı, olay bazlı düşünebilmeyi gerektirir.

b. Geleneksel Mülakatlar

Geleneksel Mülakatlarda görüşmeyi yapan kişi açık uçlu, genel sorular yöneltir.  Adaya "…… durumunda nasıl davranırsın?" gibi ortama bağlı sorular sorulur.

c. Panel Mülakatlar

Panel Mülakatlarda, yetkinlik bazlı ve geleneksel mülakat karma olarak yürütülebilir. Görüşmeyi yapan kişi sayısı birden fazladır. Paneli oluşturan bu kişiler adaya sırayla soru yöneltirler. Bu kişiler şirketin işe alım politikasına bağlı olarak İnsan Kaynakları ve mülakatın yapıldığı pozisyon ile ilgili yöneticilerden oluşur.

d. Grup Mülakatları

Grup Mülakatları genelde şirket tanıtımının ardından, vaka tartışmaları ve soru-cevap oturumları şeklinde yürütülür. Mülakata, bir oturumda katılan aday sayısı, birden fazladır. Bu oturumlarda adayların davranışları karşılaştırmalı olarak gözlemlenir. Aynı zamanda adaylar kılık kıyafet, birbirine davranış tarzları, iletişim becerileri (beden dili dahil) ve katılım alanlarında da değerlendirilir.

IV. Mülakatta irdelenen özellikler

Şirketin aradığı özellikler (yetkinlikler) ile ilgili adaya fikir verebilecek iki önemli kaynak vardır. Biri şirketin web sayfası diğeri de verdiği iş ilanıdır. İlanda yer alan “Yetkinlikler” kısmı ile kullanılan dil uyumlu ise ilk aşama için yaklaşık %50 başarı sağlanmış olacaktır.

Genel olarak bakıldığında son yıllarda şirketler şu özellikleri mülakatta irdelemektedirler:

  • Analitik düşünme
  • Problem çözme
  • Özgüven ve motivasyon
  • Takım çalışması ve iletişim becerileri
  • Profesyonel olmaya yatkınlık
  • Planlama
  • Liderlik ve inisiyatif alabilme
  • Esneklik (belirsizlik ve stres altında çalışabilme)

V. Örnek Mülakat Soruları

Grup Mülakatları genelde şirket tanıtımının ardından, vaka tartışmaları ve soru-cevap oturumları şeklinde yürütülür.

  • Bu pozisyona sizi tercih etmemiz için en önemli niteliğiniz nedir?
  • … firmasındaki stajınız/iş deneyiminiz süresince en büyük  kazancınız ne oldu?
  • …. süreyle staj yaptığınız/çalıştığınız bu firmaya sizin en büyük katkınız ne oldu?
  • Birlikte çalıştığınız kişilerin kararlarınıza katılmadığı bir duruma örnek veriniz. Bu durumda nasıl davrandınız?
  • Kariyer hedefleriniz nelerdir? 5 ve 10 yıl sonra kendinizi nerede görmek istiyorsunuz?
  • En büyük başarısızlığınız neydi? Bundan ne öğrendiniz?
  • Nasıl insanlarla çalışmakta zorlanırsınız?
  • Kuvvetli ve gelişmeye açık yönleriniz nelerdir?
  • İş arkadaşlarınızla beraber tamamladığınız bir projeye örnek verir misiniz? Bu projedeki rolünüz neydi?
  • Birbiriyle zaman bakımından çakışan birçok işi bir arada yapmak zorunda kaldığınız bir durumu anlatır mısınız?
  • Fikrinizi etkili bir şekilde çevrenize ilettiğiniz bir deneyiminizi anlatır mısınız? Aktardığınız fikir neydi? Sonuç ne oldu? Tekrar aynı durumla karşılaşsaydınız neyi farklı yapardınız?
  • Bugüne kadar iş hayatınızda yaşamış olduğunuz en önemli problem neydi? Nasıl çözdünüz?
  • Zor bir durumdan kurtulmak ya da bir sorunla karşılaşmamak için önemli bir kararı hızlı almak zorunda kaldığınız bir olayı anlatır mısınız?

VI. Adayın Mülakat sırasında yapması gerekenler

  • Mülakat yerine zamanında gidin. Bu, "belirtilen saatten 10 dakika önce“ demektir
  • Kendinizi, sizi karşılayan asistana/ sekretere tanıtın.
  • Mülakat odası yakınında beklerken rahat olun. Bulunduğunuz yerde, varsa, şirket broşürlerini, kitapçıklarını inceleyin.
  • Mülakat odasına girdiğinizde mülakatı yapacak kişi ya da kişilerle tokalaşın.
  • Odaya  bir iş çantası, ya da ajanda dışında çok fazla eşya ile girmeyin.
  • Göz temasında bulunarak dikkatli bir dinleyici olduğunuzu gösterin
  • İlgili olduğunuzu göstermek için vücut dili kullanın. 
  • Yavaş ve açık diksiyonla konuşun. 
  • Kendinizden emin olun. 
  • Dürüst olun. Olumsuz ifadelerle karşılaşırsanız, sert bir tavırla karşılık vermeyin. 
  • Mülakat sonunda teşekkür ederek el sıkışın.
  • Mülakatı yapan kişi ya da kişilere soru sormak isterseniz, doğru  zamanda nazik bir şekilde sorularınızı yöneltin.

VII. Sormak isteyebileceğiniz sorular

  • Çalışmamı düşündüğünüz birim ne büyüklüktedir?
  • Bölümün halen yürüttüğü ve yakın zamanda yapması  beklenilen projeler nelerdir?
  • İşten çıkış oranınız nedir?
  • En kıdemli çalışan kaç yıldır çalışıyor?
  • Yeni işe alınan kişiler ne tür bir oryantasyon/ eğitim görür?
  • Ne kadar sıklıkla performans değerlendirmeleri yapılır?

Prova mülakat randevusu almak isterseniz lütfen tıklayınız.

Mülakat süreciyle ilgili ODTÜ Kütüphane'sinden ulaşabileceğiniz önerilen kaynaklar:

The image of success [electronic resource] : make a great impression and land the job you want 

10 minute guide [electronic resource] Conducting a job interview

The everything job interview book [electronic resource] : all you need to make a great first impression and land the perfect job

The interview expert [electronic resource] : get the job you want

High-impact interview questions [electronic resource] : 701 behavior-based questions to find the right person for every job

Job interviews for dummies [electronic resource]